Phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ - Từ thực tiễn tỉnh Lào Cai

Khi phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ được đề cao

Nếu như Bát Xát luôn là huyện có số lượng phát triển đảng viên cao nhất tỉnh Lào Cai thì xã Trịnh Tường là một trong xã đi đầu của huyện. Trong năm 2023, xã Trịnh Tường phát triển 17 đảng viên, vượt chỉ tiêu đề ra. Đạt được kết quả này là không hề dễ dàng, bởi thực trạng khó khăn trong phát triển đảng viên ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới đang là thách thức không nhỏ đối với nhiều địa phương trong cả nước. Chia sẻ về điều này, đồng chí Nguyễn Văn Lực, Phó Bí thư Đảng ủy xã Trịnh Tường cho biết: Chúng tôi luôn quán triệt các chi bộ thôn, bản thường xuyên đưa vấn đề phát triển đảng viên vào nội dung sinh hoạt chi bộ định kỳ, trong đó cần chú trọng mở rộng dân chủ, lấy ý kiến trao đổi thẳng thắn của các đảng viên từ việc nêu ra khó khăn, khả năng, triển vọng về nguồn kết nạp, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, từ đó chi bộ xác định giải pháp quan trọng để triển khai thực hiện. Nhờ có sự đoàn kết, đóng góp ý kiến của các đảng viên, cấp ủy các chi bộ đã xác định được vấn đề cốt lõi hiện nay của các chi bộ thôn, bản ở xã Trịnh Tường là việc “thiếu nguồn”, có nguyên nhân cơ bản do các đối tượng trong nguồn không bảo đảm tiêu chuẩn về trình độ học vấn. Chính vì vậy, khác với trước đây, ngay từ đầu nhiệm kỳ 2020-2025, các cấp ủy đã giao nhiệm vụ cho các đảng viên vận động gia đình cũng như bản thân các cháu trong thôn đi học đầy đủ bậc học phổ thông. Tuy là xã vùng núi cao, địa hình phức tạp do bị chia cắt bởi các dãy núi cao và khe sâu, nhưng với sự kiên trì vận động của các đảng viên phụ trách hộ, tỷ lệ học sinh đi học trung học cơ sở, trung học phổ thông đạt khoảng 80%. Từ đó, các chi bộ thôn ở Trịnh Tường có thêm nguồn để đào tạo, bồi dưỡng, bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng.

Về thăm thôn Nậm Hẻn, xã Gia Phú, huyện Bảo Thắng, cảnh quan đường làng nông thôn mới sạch đẹp, niềm vui hiện lên qua ánh mắt của người dân nơi đây. Nhà văn hóa thôn được xây dựng khang trang có sức chứa rộng, giúp bà con có chỗ ngồi thoải mái trong những lúc thôn có hội, họp. Cách đây không lâu, Nậm Hẻn còn là thôn có nhiều hộ nghèo của xã, đời sống bà con còn gặp nhiều khó khăn. Việc triển khai xây dựng nông thôn mới đã tạo nên bước chuyển mình đầy khởi sắc cho Nậm Hẻn. Quyết tâm lớn, ý chí cao của một thôn có truyền thống đoàn kết bao đời đã được cụ thể hóa trong các nghị quyết chuyên đề về xây dựng nông thôn mới của Chi bộ thôn, mà người thắp lửa chính là cấp ủy và đảng viên của Chi bộ. Khi được chọn là thôn đầu tiên của xã làm đường giao thông nông thôn, Chi ủy đã đưa vấn đề này ra bàn bạc dân chủ trong các buổi sinh hoạt Chi bộ. Các đảng viên đều phát huy tinh thần tiên phong, trao đổi thẳng thắn, đóng góp ý kiến, nêu ra phương án cụ thể từ công tác vận động, tuyên truyền người dân đến phân công, giao nhiệm vụ; từ việc quản lý tài chính đến việc đóng góp ngày công… Kết quả của những buổi sinh hoạt với tinh thần dân chủ đó là các đảng viên được giao nhiệm vụ cụ thể và tiên phong trong việc thực hiện; tích cực vận động nhân dân di dời, hiến đất xây dựng nhà văn hóa, làm sạch môi trường cảnh quan… Đến nay, thôn Nậm Hẻn đã đạt danh hiệu nông thôn mới kiểu mẫu, đang phấn đấu cho mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao. Nậm Hẻn cũng là thôn có phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi, chủ lực của xã; đời sống nhân dân được nâng cao, chỉ còn 2 hộ nghèo và 5 hộ cận nghèo; thu nhập bình quân năm 2023 đạt 52 triệu đồng/người/năm, tăng hơn so với những năm trước.

Gần 20 năm làm Bí thư Chi bộ thôn Đông Căm, xã Gia Phú, huyện Bảo Thắng, đồng chí Nguyễn Ngọc Minh đã có nhiều đóng góp quan trọng đưa thôn Đông Căm trở thành điểm sáng toàn diện; hiện Đông Căm được chọn làm điểm về chuyển đổi số trong xã. Đồng chí Bí thư Chi bộ Nguyễn Ngọc Minh luôn tâm niệm, trước hết bản thân phải gương mẫu, lời nói đi đôi với việc làm, xây dựng mối đoàn kết trong chi bộ.

Tại buổi sinh hoạt định kỳ tháng 4-2024 của của Chi bộ thôn Đông Căm, không khí sinh hoạt diễn ra sôi nổi, các đảng viên nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình đóng góp nhiều ý kiến thẳng thắn liên quan tới các vấn đề thiết thực trong đời sống của người dân trong thôn, như: Cần đẩy mạnh và có biện pháp để thúc đẩy việc mua bảo hiểm y tế cho những hộ dân có hoàn cảnh khó khăn; phân công nhiệm vụ cụ thể cho đảng viên mới kết nạp trong thực hiện các nhiệm vụ của thôn; triển khai xây dựng đường hoa trong thôn; tăng cường nhân lực trẻ cho hoạt động của tổ công nghệ số… Nhiều giải pháp, kiến nghị, đề xuất hiệu quả đã được các đảng viên trong chi bộ đưa ra bàn bạc, trao đổi sôi nổi.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Minh chia sẻ: “Ngoài việc chú trọng quán triệt, phổ biến các văn bản của cấp trên để các đảng viên nắm rõ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Chi bộ luôn khuyến khích đảng viên bày tỏ chính kiến trong sinh hoạt Đảng. Đây cũng là cơ hội tốt để cán bộ, đảng viên chia sẻ, học hỏi lẫn nhau về phương pháp, kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, nhằm phát huy các thế mạnh và khắc phục những bất cập, hạn chế trong hoạt động của Chi bộ.

Chi bộ thôn Đông Căm có 18 đảng viên, có đảng viên cao tuổi và đảng viên trẻ tuổi, có đảng viên là nguyên cán bộ lãnh đạo xã, phát huy được trí tuệ tập thể sẽ mang lại hiệu quả trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của Chi bộ. Đồng chí Nguyễn Ngọc Minh cho biết thêm: Để phát huy dân chủ, thu hút được sự đóng góp ý kiến của đảng viên, Chi ủy phải chuẩn bị nội dung thật tốt, thật kỹ và sát thực tế; tất cả các ý kiến của đảng viên phải được lắng nghe, ghi nhận và gợi mở những vấn đề mà cán bộ, đảng viên và nhân dân quan tâm hướng tới...

Nhờ sự đổi mới, sáng tạo trong tổ chức sinh hoạt đảng, trước đây đảng viên thụ động ngồi nghe báo cáo thì nay trong mỗi buổi sinh hoạt chi bộ thường kỳ hay sinh hoạt chuyên đề, các đảng viên đã tích cực tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến, ý thức trách nhiệm của mỗi đảng viên được nâng lên, phát huy được sức mạnh tập thể, nhất là trong giải quyết những vướng mắc, bất cập, hạn chế. Đối với những ý kiến còn khác nhau, Chi bộ trao đổi, thảo luận kỹ trước khi đưa ra biểu quyết để xây dựng nghị quyết bám sát thực hiện nhiệm vụ chính trị địa phương. Qua thảo luận, trao đổi dân chủ tại các buổi sinh hoạt, Chi bộ thôn Đông Căm thống nhất sẽ hỗ trợ cho các hộ dân khó khăn mua bảo hiểm y tế, phân công thêm 1 đồng chí đảng viên tham gia tổ công nghệ số; phân công nhiệm vụ cho đảng viên mới kết nạp cùng thực hiện xây dựng đường hoa nông thôn và phát triển các hoạt động văn hóa, văn nghệ nâng cao đời sống tinh thần cho bà con… “Những vấn đề này sẽ được đưa vào Nghị quyết và triển khai thực hiện trong tháng tới”, đồng chí Bí thư Chi bộ Nguyễn Ngọc Minh khẳng định.

Thực tiễn cho thấy, những đổi mới, nhất là phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở huyện Bảo Thắng và Bát Xát cũng chính là những chuyển biến trong sinh hoạt chi bộ ở nhiều nơi trong tỉnh Lào Cai thời gian gần đây. Có được kết quả đó là nỗ lực của cấp ủy các cấp, tâm huyết của chi ủy cũng như đội ngũ bí thư chi bộ thôn, bản, tổ dân phố.

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Thường trực, BTV Tỉnh ủy Lào Cai đã chỉ đạo các cấp ủy từ huyện đến cơ sở tăng cường lãnh đạo, triển khai công tác nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, trong đó chú trọng phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ. Đầu nhiệm kỳ, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Kết luận số 309-KL/TU ngày 10-12-2021 về việc tiếp tục nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 20-4-2022 về nâng cao chất lượng tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên trên địa bàn tỉnh; Quy định số 450-QĐ/TU ngày 28-6-2022 về chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác của chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, đảng ủy bộ phận trên địa bàn tỉnh; Kết luận số 310 về việc cán bộ, công chức đi công tác, làm việc tại cơ sở và dự sinh hoạt chi bộ. Tiếp đó, năm 2023, Ban Tổ chức đã tham mưu cho Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 207 về tổ chức Hội thi Bí thư chi bộ giỏi. Kết quả, cấp cơ sở có 215 hội thi với 2.971 thí sinh; cấp huyện có 13 hội thi với 754 thí sinh tham gia. Hội thi là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ công tác đảng và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ bí thư, phó bí thư.

Tỉnh ủy cũng đã ban hành Quy định phân công cấp ủy viên các cấp phụ trách tổ chức cơ sở đảng, chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, đảng viên phụ trách hộ gia đình, trong đó yêu cầu cấp ủy viên cấp tỉnh định kỳ 6 tháng dự sinh hoạt với ít nhất 1 chi bộ tại cơ sở; cấp ủy viên cấp huyện định kỳ 3 tháng dự sinh hoạt với ít nhất 1 chi bộ; cấp ủy viên cơ sở thường xuyên dự sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt thôn, tổ dân phố hằng tháng theo địa bàn được phân công. Đồng thời, các cấp ủy cũng rà soát, lựa chọn thí điểm sinh hoạt trực tuyến ở đảng bộ cơ sở, chi bộ có tính chất đặc thù, sinh hoạt đảng theo tổ đảng ở chi bộ đông đảng viên... Có thể thấy, với nhiều giải pháp đồng bộ, nếu như trước đây trong sinh hoạt ít đảng viên phát biểu, có ý kiến không trọng tâm và thường chỉ tập trung ở một số đảng viên phát biểu, nay sinh hoạt của các chi bộ nông thôn nhiều nơi ở Lào Cai đã bài bản, phát huy trí tuệ của tất cả các đảng viên để bàn từng việc cụ thể gắn với phát triển kinh tế ở địa phương, ý thức trách nhiệm của đảng viên trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; đảng viên tham gia ý kiến, không khí sôi nổi hơn; tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt vì thế cao hơn giai đoạn trước.

Để tiếp tục phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ

Bên cạnh kết quả đạt được, việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Lào Cai vẫn còn những hạn chế nhất định. Để phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ thôn, bản, tổ dân phố, trong thời gian tới cấp ủy các cấp trong tỉnh cần quán triệt thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, thực tiễn đã chứng minh, việc duy trì sinh hoạt thường xuyên, nền nếp, hình thức sinh hoạt đa dạng sẽ phát huy dân chủ, tạo được sự quan tâm và thu hút đảng viên tham gia đóng góp ý kiến. Từ đó, ý thức trách nhiệm của đảng viên được nâng cao, Muốn phát huy và mở rộng dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, mỗi chi bộ cần có lịch sinh hoạt định kỳ và chuyên đề, thông tin để đảng viên nắm được, yêu cầu mỗi đảng viên tham gia đóng góp ý kiến xây dựng, coi đây là tiêu chí đánh giá ý thức trách nhiệm của mỗi đảng viên trong việc đóng góp xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Hai là, nâng cao sự nhận thức của mỗi đảng viên về tầm quan trọng và ý nghĩa của phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ. Cần quán triệt để mỗi đảng viên ý thức rõ trách nhiệm trong tham gia sinh hoạt chi bộ, đồng thời thấy được ý nghĩa của việc đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong công tác xây dựng Đảng và thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương. Chi bộ phải tuyên truyền, thuyết phục để mỗi cán bộ, đảng viên nhận thức rõ trách nhiệm nghiên cứu, tham mưu, sẵn sàng đóng góp ý kiến tâm huyết, trí tuệ vào các công việc của chi bộ; thường xuyên đặt yêu cầu và khuyến khích đảng viên tự học, tự nghiên cứu, tự nâng cao nhận thức, khả năng tư duy, năng lực bản thân để tham gia ngày càng chất lượng hơn vào các công việc của chi bộ.

Ba là, để sinh hoạt chi bộ thu hút được sự quan tâm của đảng viên thì trước hết chi ủy phải chuẩn bị cuộc họp và thực hiện tốt, huy động được trí tuệ tập thể để bảo đảm nội dung đầy đủ, phong phú, cách thức tiến hành sinh hoạt phù hợp với nội dung, đối tượng. Đối với sinh hoạt chuyên đề cần chọn vấn đề phù hợp thực tiễn của địa phương, chi ủy có thể đề xuất chủ đề sinh hoạt trên cơ sở ý kiến của đảng viên để mang tính thời sự, phù hợp tâm tư, nguyện vọng của đảng viên. Việc phân công chuẩn bị nội dung, cách thức triển khai cũng cần linh hoạt. Nội dung được chuẩn bị phải kỹ lưỡng,  có sự đổi mới, gắn với tình hình thực tiễn; chú trọng giải quyết những vấn đề nổi cộm, nguyện vọng chính đáng của đảng viên, nhân dân. Làm sao để mỗi buổi sinh hoạt đều được đảng viên trong chi bộ chờ đợi vì có nhiều nội dung mới, hay và có những gợi mở cụ thể giúp đảng viên chủ động tham gia đóng góp ý kiến.

Bốn là, thực tế cho thấy ở đâu chi ủy có năng lực, có trách nhiệm, đoàn kết thì nơi đó chất lượng các buổi sinh hoạt sẽ cao, tổ chức đảng vững mạnh, đảng viên luôn gương mẫu đi đầu trong mọi công việc của chính quyền, khu dân cư. Do đó, để có được chi ủy chi bộ chất lượng, trước hết phải có sự lãnh đạo từ cấp ủy cấp trên trong công tác cán bộ, tạo nguồn, lựa chọn các chi ủy viên phù hợp với từng loại hình chi bộ. Đây phải là những người có tinh thần trách nhiệm, luôn dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Cần thực hiện đồng bộ việc xây dựng đội ngũ chi ủy viên gắn với bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, nghiệp vụ công tác đảng.

Năm là, đồng chí bí thư chi bộ phải là linh hồn của mỗi chi bộ, là người điều hành, gợi mở, định hướng phát huy, mở rộng dân chủ trong mỗi buổi sinh hoạt chi bộ. Để làm được điều này, trước hết bí thư chi bộ phải là người có kinh nghiệm, trình độ, phương pháp công tác khoa học, thực sự cầu thị và biết lắng nghe, giải quyết tốt các tình huống trong thực tiễn. Đồng chí bí thư phải chịu khó nghiên cứu, nắm chắc nhiệm vụ của chi bộ, nắm chắc đội ngũ đảng viên, chuẩn bị chu đáo nội dung sinh hoạt. Phong cách bí thư chi bộ cũng rất quan trọng. Bí thư chi bộ phải dân chủ trong giao việc, trong thảo luận, chủ trì các cuộc họp một cách cởi mở, biết động viên, khuyến khích tự phê bình và phê bình, những ý kiến xây dựng, thẳng thắn, trung thực phải được tôn trọng, tiếp thu một cách cầu thị; đồng thời, kịp thời chấn chỉnh, phê phán những cá nhân vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ hoặc có ý kiến thiếu tính xây dựng, bảo thủ trong trao đổi, thảo luận.../.