Người làm nghề tổ chức với công tác xây dựng Đảng ở các đơn vị hành chính cấp cơ sở thuộc tỉnh

Đối với người làm nghề tổ chức các cấp, công tác xây dựng Đảng ở cấp cơ sở là cơ bản nhất; bởi đây là “đầu vào” của mọi đảng viên, cũng là “đầu vào” của mọi cán bộ trong hệ thống chính trị. Đảng viên nào cũng đều đứng vào hàng ngũ của Đảng từ một tổ chức cơ sở đảng.

Đơn vị hành chính cấp cơ sở khi còn là cấp dưới của đơn vị hành chính cấp huyện có gì khác khi là đơn vị hành chính thuộc tỉnh? Theo tôi, dẫu ở trường hợp nào thì bản chất bất biến của đơn vị hành chính cấp cơ sở là gần dân. Sáng 16-4-2025 vừa qua, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 11, khóa XIII, Tổng Bí thư Tô Lâm lưu ý các địa phương cần khắc phục hai khuynh hướng không đúng khi hợp nhất xã lần này: (1) Sáp nhập các xã, phường quá rộng như một “cấp huyện thu nhỏ” dẫn đến không quán xuyến được địa bàn, không chủ động phục vụ được nhân dân, dẫn đến biến chủ trương không tổ chức cấp huyện thành không tổ chức cấp xã. (2) Sáp nhập các xã, phường quá nhỏ, dẫn đến hạn chế về không gian, dư địa phát triển, đầu mối nhiều hơn dẫn đến cồng kềnh, kém hiệu quả⁽¹⁾. Bản chất của nỗ lực và quyết tâm chính trị của Đảng ta khi đề ra chủ trương bỏ cấp huyện, hợp nhất xã lần này chủ yếu nhằm làm cho đơn vị hành chính cấp cơ sở thực sự là cơ sở, chứ không phải là khâu trung gian, nghĩa là phải thực sự sát dân, gần dân. Chính vì vậy, nếu người làm nghề tổ chức cấp tỉnh thiếu thận trọng, tham mưu hợp nhất xã theo hai khuynh hướng mà Tổng Bí thư cảnh báo, nhất là thiên về khuynh hướng thứ nhất, sẽ khiến toàn bộ quá trình bỏ cấp huyện, hợp nhất xã không thể đáp ứng tốt yêu cầu phục vụ kịp thời lợi ích thiết thực của người dân, trực tiếp giải quyết các vấn đề của cộng đồng dân cư; hơn thế nữa, khả năng xa dân, không gần dân, sát dân như mong đợi sẽ càng trầm trọng hơn trong bối cảnh hợp nhất tỉnh. Đương nhiên, quy mô đơn vị hành chính cấp cơ sở thuộc tỉnh và cự ly tiếp cận tỉnh lỵ mới sẽ tác động nhiều đến khả năng gần dân, sát dân của chính quyền địa phương hai cấp, nhưng vẫn không phải là tất cả. Điều quyết định để mô hình chính quyền địa phương hai cấp có hiệu lực, hiệu quả hơn trước chủ yếu ở đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ cấp tỉnh và cấp xã sau hợp nhất; ở đội ngũ cán bộ, công chức vừa có đức vừa có tài, vừa có tâm vừa có tầm, sẵn lòng phục vụ nhân dân.

Khi còn mô hình chính quyền địa phương ba cấp, khả năng liên thông giữa cán bộ ở đơn vị hành chính cấp cơ sở với cán bộ ở đơn vị hành chính cấp huyện rất khó, với cán bộ ở đơn vị hành chính cấp tỉnh càng khó hơn nhiều. Điểm nghẽn này chắc chắn sẽ được tháo gỡ khi thực hiện chủ trương xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tuy nhiên, khả năng liên thông giữa cán bộ ở đơn vị hành chính cấp cơ sở với cán bộ ở đơn vị hành chính cấp tỉnh lần này chỉ có thể thông suốt, liền mạch khi cán bộ ở đơn vị hành chính cấp nào cũng chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản và kinh qua thực tiễn công tác, đều “lấy dân làm gốc” và luôn có ý thức với trọng trách tiên phong, gương mẫu “đảng viên đi trước làng nước theo sau”. Đây chính là điều thay đổi căn bản nhất trong tư duy và tầm nhìn của người làm nghề tổ chức các cấp, trước hết là cấp tỉnh, đối với công tác quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm cả đội ngũ và từng cá nhân cán bộ ở đơn vị hành chính cấp cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Xin nói thêm, nếu cán bộ ở đơn vị hành chính cấp cơ sở thuộc tỉnh không đạt được những phẩm chất như trên, nhất là về trình độ, năng lực thực thi công vụ, sẽ rất khó để thực hiện yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính của người dân ở cấp xã, phường. Phấn đấu để dân không phải lên tỉnh, thành phố hay Trung ương; việc gì quá thẩm quyền của xã thì xã báo cáo lên tỉnh, thành phố, dân không phải lên đến tỉnh, như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh trong cuộc tiếp xúc cử tri ở Hà Nội vào sáng 17-4-2025 vừa qua.

Muốn thế, đơn vị hành chính cấp cơ sở phải được phân cấp, phân quyền mạnh hơn trước; trên cơ sở đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng phải được phân cấp, phân quyền mạnh hơn trước; việc phân cấp tuy có thể mạnh, yếu khác nhau; nhưng tiêu chí minh bạch, rạch ròi thì nơi nào cũng phải có. Ngoài ra, người làm nghề tổ chức cũng phải sớm tính toán để tham mưu về việc nâng cao vị thế chính trị của người đứng đầu cấp ủy và chính quyền ở đơn vị hành chính cấp cơ sở thuộc tỉnh; đặc biệt là ở những đơn vị hành chính cấp cơ sở vừa được hình thành từ các thành phố thuộc tỉnh, các quận trung tâm và thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương vừa kết thúc nhiệm vụ lịch sử. Còn nhớ, khi Đảng ta phục hồi việc bầu Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đến nay, có một số Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng được bầu khi đang công tác ở đơn vị hành chính dưới cấp tỉnh, chẳng hạn như: Đồng chí Hầu A Lềnh, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai (khóa X); đồng chí Ngô Đông Hải, Bí thư Huyện ủy Hoài Ân, tỉnh Bình Định (khóa XI); đồng chí Nguyễn Thị Tuyến, Bí thư Huyện ủy Chương Mỹ, thành phố Hà Nội (khóa XI); đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân, Bí thư Huyện ủy Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi (khóa XII)… Nhiều người trong số họ đã trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở các nhiệm kỳ sau và đã trở thành cán bộ cấp tỉnh, thậm chí cấp trung ương.

Tham mưu có hiệu quả công tác xây dựng Đảng đối với các đơn vị hành chính cấp cơ sở thuộc tỉnh lần này, mà trọng tâm là thực hiện tốt Kết luận số 150-KL/TW, ngày 14-4-2025 của Bộ Chính trị “Hướng dẫn xây dựng phương án nhân sự cấp ủy cấp tỉnh thuộc diện hợp nhất, sáp nhập và cấp xã thành lập mới” chính là đã thực hiện một khâu căn bản trong tiến trình tham mưu của người làm nghề tổ chức về công tác nhân sự đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - thời điểm khởi đầu kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, theo tinh thần Chỉ thị số 45-CT/TW, ngày 14-4-2025 của Bộ Chính trị./.

-----------------------------

(1) Xem: Phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 11,Báo điện tử Chính phủ, ngày 16-4-2025, https://baochinhphu.vn/phat-bieu-cua-tong-bi-thu-to-lam-tai-hoi-nghi-toan-quoc-quan-triet-trien-khai-nghi-quyet-trung-uong-11-102250416162940942.htm